Ушбу саҳифада
Энг муҳим уч нуқта
2025 йил мезонида дунё нефтининг қарийб бешдан бири шу йўлдан ўтган.
Айланма йўллар бор; сиғим ва ҳақиқий оқим бир хил эмас.
Ўзбекистонга таъсир занжири шартли; аниқ нарх ўсиши ҳисобланмаган.
Қайси давр ҳақида гапиряпмиз?
Филм 2026 йил март–сентябрь воқеаларини тушунтиради. ЭИАнинг 6-октабр ҳисоботида ҳам Яқин Шарқдан нефт чиқиши чеклангани айтилади. Модел 1-октабр маълумотлари билан якунланган. Филм янгиликлар лентаси эмас.
Сентябрьдаги рақамлар бугунги оқим ёки эртанги нарх деб талқин қилинмайди. Айланма йўлларнинг схемалари уларнинг узлуксиз ишлашига кафолат эмас.
Ҳормуздан қанча нефт ва газ ўтган?
2025 йил биринчи ярмида нефт оқими 20,9 млн баррел/кун: дунё нефт истеъмолининг тахминан бешдан бири ва денгиз нефт савдосининг чораги. Хом нефт ва конденсатнинг 89% Осиёга, 74% Хитой, Ҳиндистон, Япония ва Жанубий Кореяга кетган. ЛНГ савдосининг 20% дан ортиғи ҳам шу йўлдан ўтган.
Бу инқироздан олдинги 2025 йил мезони. 89% фақат хом нефт ва конденсатга тегишли, барча юкларга эмас. Қирғоқдаги саккиз давлат нефт жадвалидаги етти ишлаб чиқарувчи билан бир хил рўйхат эмас.
39 км ва иккита йўлак
Энг тор кенглик тахминан 21 денгиз мили, яъни 39 км. Кемалар учун икки йўлакнинг ҳар бири 2 денгиз мили, тахминан 3,7 км: филмда қарийб 4 км деб яхлитланган. Шимолда Эрон, жанубда Уммоннинг Мусандам яримороли.
Йўлаклар ва портларгача чизилган чизиқлар тушунтириш схемалари; улар навигация харитаси ёки сиёсий чегара эмас.
Танкер ва телеминора: кўзга кўринадиган ўлчам
ВЛCC одатда 1,9–2,2 млн баррел олади. 20,9 млн ÷ қарийб 2 млн ≈ 10 ВЛCC юки/кун. Баҳри ҳисоботидаги Абқаиқ узунлиги 333 м: филмда тахминан 330 м. Тошкент телеминораси 375 м. Танкернинг узунлиги вертикал айлантириб минора баландлиги билан таққосланади.
Бу кузатилган танкерлар сони эмас, юк ҳажми эквиваленти. Ҳар бир танкер 333 м бўлмайди. Порт, танкер ва минора бир ҳақиқий фотосуратда ёнма-ён тургани даъво қилинмайди.
Мартдаги узилиш ва нарх
ИЕА 12-март ҳисоботида тарихдаги энг катта нефт таъминоти узилиши ҳақида ёзган. EIA Брент спот қатори: 27-феврал $71,32; 12-март $102,38; 7-апрел $138,21. Бу саналар филмда аниқ ажратилади.
Бу кунлик спот нархлар; фючерс, бошқа нефт тури ёки бугунги бензин нархи эмас. 138 доллар апрелдаги нуқта, ҳозирги нарх эмас. Филм ҳужумлар, айбдор томонлар ёки қурбонлар ҳақида даъво қилмайди.
Айланма йўллар: сиғим, йўл ва ҳақиқий оқим
Саудия Шарқ–Ғарб қувури тахминан 1 200 км, Янбугача. БАА оператори Ҳабшан–Фужайра қувурини тахминан 406 км деб беради; 2012 лойиҳа сиғими 1,5 млн баррел/кун. EIA сентябрь ҳисоботида Янбу экспорти августда июлга нисбатан тахминан ярмига тушгани ва Сувайш йўли кўпайгани айтилган. Ироқ вазирлиги 30-сентябрьда Рудаwга берган 250 минг / 2,65 млн рақамидан ≈ 9,4% келиб чиқади.
Қувур сиғими реал кундалик оқим эмас. Ироқ улуши — сентябрь хабаридан ҳисобланган баҳо. Кейинги хабарларда бошқа давр ёки оқим берилиши мумкин. Қувайт, Қатар ва Баҳрайн учун филмда Ҳормузни четлаб ўтадиган нефт қувури кўрсатилмайди; бу келажак лойиҳалари мавжуд эмас дегани эмас.
Қазиб олинмаган нефт, захиралар ва денгизчилар
EIA сентябрь жадвали, феврал ишлаб чиқариши / март–июн ўртача йўқотиши (минг баррел/кун): Қувайт 2560/1648; Ироқ 4400/2880; Қатар 557/463; Баҳрайн 193/143; БАА 3600/925; Саудия 10500/2923; Эрон 3390/455. Жами 25200/9435. БАА июл–август йўқотиши 0 деб баҳоланган. EIA сентябрь баҳоси йил бошидан 400 млн баррел захира камайиши; 400 млн ÷ 2 млн ≈ 200 ВЛCC юки. ИМО 24-апрелда қарийб 20 000 денгизчи чиқа олмай қолганини билдирган.
Бу ЭИАнинг айнан сентябрь баҳоси, бугунги захира ўлчови эмас. ИЕАнинг сентябрьда кузатилган захиралар бўйича февралдан ҳисоблаган 507 млн баҳоси бошқа қатор; уларни бир рақам деб аралаштирмаймиз. 200 танкер — ҳажм таққослашидир. 20 000 денгизчи — апрел ҳолати.
Ўзбекистон: мумкин бўлган таъсир занжири
ФАО 26-мартда ёқилғи ва ўғитнинг биргаликдаги харажат босими ҳақида огоҳлантирган: халқаро савдодаги ўғитларнинг 30% гача қисми Ҳормуз йўлагидан ўтади. Марказий банк раисининг 4-апрел хабари импорт озиқ-овқат ва энергия харажатларига мумкин бўлган босим ҳақида. 2023 транспорт келишувлари Бандар Аббос ва Чобаҳордаги терминаллар ва омборларни тилга олади.
Саватдаги маҳсулотлар — шартли механизмни тушунтирадиган тасвир. Ҳормуз сабаб Ўзбекистонда нарх айнан қанча ошганини ўлчамадик ёки прогноз қилмадик. 30% Ўзбекистон ўғит импортининг улуши эмас. 2023 келишув ҳозирги юк ҳажмини тасдиқламайди.
1980 йиллар: хавф янги эмас
1980 йилларда кўрфаздаги кема қатнови хавф остида бўлган. Филм бу тарихий қайдни бугунги иқтисодий механизмга боғлайди.
Сепия харита ўша давр фотосурати эмас. Ҳужумлар ёки қурбонлар сони, ҳарбий тактика ёхуд томонларнинг жавобгарлиги ҳақида даъво берилмайди.
Сунъий йўлдош тасвирлари ва визуал ҳуқуқлар
Ҳормуз таққослашлари: 21-феврал, 28-март ва 29-сентябрь 2026. Порт суратлари: Рас Танура 3-октабр; Фужайра 4-октабр; Янбу 7-сентябрь; Жейҳан 11-сентябрь. Қуйида ишлатилган Sentinel-2 саҳналарининг бевосита каталог ҳаволалари бор. NASA Blue Marble асос харита сифатида ишлатилган. Рас Лаффан фотосурати Маттҳеw Смитҳга тегишли.
Битта ўтиш сурати суткалик ёки жами қатновни ўлчамайди. Йўллар соддалаштирилган, кемалар катталаштирилган. Танкер, минора, сават ва буюмлар тасвирий реконструксия, айримлари АИ ёрдамида яратилган; улар ҳақиқий ҳодиса фотосурати эмас.
Материаллар ҳақида
Contains modified Copernicus Sentinel data (2026). NASA Blue Marble Next Generation — public domain. Ras Laffan: Matthew Smith, Flickr, CC BY 2.0; qirqilgan va qayta kadrga joylangan. Xarita relyefi: Terrain Tiles, manbalar yuqorida. Big Shoulders Display, Barlow Condensed va IBM Plex Mono — SIL OFL. Tanker, teleminora, savat, mahsulotlar va muqova — tasviriy rekonstruksiya, ayrimlari AI yordamida tayyorlangan. Liam ovozi — ElevenLabs.
“Ibn Al-Noor” ва “Desert City” бй Kevin MacLeod (incompetech.com). Лиcенсед ундер Creative Commons: Бй Аттрибутион 4.0. ҳттпс://creativecommons.org/лиcенсес/бй/4.0/
Мусиқа
Хато топдингизми?
Хато топсангиз, аниқ гап ва манбасини юборинг. Текшириб, тузатиш санасини кўрсатамиз.
Instagram орқали ёзинг
