Ushbu sahifada
Eng muhim uch nuqta
Magnituda taxminan besh; markazdagi sakkiz ball — boshqa oʻlchov.
Sayoz oʻchoq, grunt va eski uylar zarar miqyosiga hissa qoʻshgan.
300 mingdan ortiq — uysiz qolgan odamlar; nuqtalar qurbonlarni bildirmaydi.
5:23 nimani eslatadi?
1966-yil 26-aprel tongida Toshkentda zilzila boʻlgan. Jasorat yodgorligidagi 5:23 shu tongni eslatadi. Yodgorlik 1976-yilda ochilgan.
5:23 — yodgorlikdagi yaxlitlangan vaqt. Film aniq soniyalardagi instrumental qaydni qayta ijro etmaydi; Jasorat xaritada yodgorlik joyi sifatida ishlatilgan, aniq gipotsentr sifatida emas.
Magnituda va ball — ikki oʻlchov
Film magnitudani besh atrofida, markazdagi silkinishni esa sakkiz ball deb beradi. Magnituda zilzilaning oʻzini, ball esa muayyan joydagi silkinish taʼsirini ifodalaydi. Kuchli silkinish taxminan 10–12 soniya davom etgan.
Bu sakkiz magnitudali zilzila degani emas. Manbalar magnituda baholarida farq qiladi; videodagi ikki asbobni bir-biriga aylantirish formulasi sifatida tushunmang.
Nega zarar katta boʻlgan?
Oʻchoq shahar markazi tagida, yuzaga yaqin boʻlgan; mahalliy grunt silkinishning taʼsiriga hissa qoʻshgan. 2004-yilgi muhandislik maqolasi oʻchoq chuqurligini 8 km deb beradi. Film shu taxminni Jasorat–Chorsu metrosi va Jasorat–Chilonzor metrosi masofalari bilan qiyoslaydi.
Chuqurlik baholari manbaga qarab farq qiladi. 2026-yilgi maqoladagi 3–8 km haqidagi bir jumla uzilish uzunligiga tegishli, chuqurlikka emas. Kesim, toʻlqinlar va zarar ovali tushuntiruvchi sxema. 3 va 8 km — bugungi xaritadagi yaxlitlangan toʻgʻri chiziq masofalari, zilzila toʻlqinlari yoʻli emas.
Uy-joy va odamlar
Eski bir qavatli gʻisht va paxsa uylar koʻp zarar koʻrgan. Devorlar va burchaklar shikastlangan; ayrim uylar tik turgan boʻlsa ham yashashga yaroqsiz boʻlgan. Manbalarda 2 million m² dan ortiq uy-joy zarar koʻrgani va 300 mingdan ortiq odam uysiz qolgani keltiriladi.
2 million m² — shahar boʻyicha uy-joy maydoni, xaritadagi ovalning maydoni emas. 300 mingdan ortiq / taxminan 1,5 million aholi qiyosi yaxlitlab “har beshtadan biri” deyiladi. Toʻq sariq nuqtalar uysiz qolgan odamlarni, qurbonlarni emas, bildiradi. Besh guruhga joylashish manzillarni koʻrsatmaydi.
Keyingi silkinishlar va xotira
1969-yil oxirigacha 1100 dan ortiq keyingi silkinish qayd etilgan. Toshkent qayta qurilgan. Film yana Jasoratdagi soatga qaytib, oʻsha tong xotirasi bilan tugaydi.
Grafik haqiqiy seysmogramma emas. Qayta qurilish uchun aniq muddat yoki yangi mavzelar haqida daʼvo yoʻq. Hikoya tarix haqida; bugungi zilzila xavfi boʻyicha bashorat bermaydi.
Bugungi xarita, tarixiy sxema
Keng xarita NASA Blue Marble, shahar tasviri Copernicus Sentinel-2 (4-iyul 2025), joylar va binolar esa OpenStreetMap maʼlumotiga asoslangan. Tarixiy zarar zonasi, uy kesimi, asboblar va aholi nuqtalari Nmaga Bunaqa chizgan izohli grafiklar.
Bugungi binolar 1966-yilgi uylar yoki toʻliq bino roʻyxati emas. Muqova sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan ramziy kompozitsiya; tosh soat va shahar tarixiy fotosurat yoki haqiqiy Jasorat yodgorligining aniq tasviri emas. Ilmiy maqolaning xaritasi koʻchirilmagan.
Materiallar haqida
NASA Blue Marble Next Generation. Contains modified Copernicus Sentinel data (2025). © OpenStreetMap contributors (ODbL).
Sxemalar, animatsiya va sintezlangan effektlar: Nmaga Bunaqa. Muqova — AI yordamida yaratilgan ramziy tasvir.
Musiqa
Xato topdingizmi?
Aniq xato yoki yaxshiroq manba topsangiz, daʼvo va havolani yuboring. Tekshiramiz va tuzatish sanasini shu sahifada koʻrsatamiz.
Instagram orqali yozing
