EL-NINYO / OKEAN / YOMG‘IR

El-Ninyo: okeandagi uch darajaning bizga nima aloqasi bor?

Tinch okeanidagi harorat, shamol yo‘llari va bizdagi yog‘in ehtimoli. Filmning o‘lchovlari, manbalari va chegaralari.

26Manbalar
7Bo‘limlar
3Asosiy xulosa
El-Ninyo: okeandagi uch darajaning bizga nima aloqasi bor? videosi muqovasiNMA­GA BUNAQA / MANBALAR
Ushbu sahifada
BIR QARASHDA

Eng muhim uch nuqta

01

Uch daraja — Niño 3.4 kuzatuv hududidagi harorat farqi.

02

El-Ninyo yog‘in ehtimoliga ta’sir qiladi; alohida yomg‘ir sababini o‘zi isbotlamaydi.

03

100 km doira miqyos namunasi. Qish-bahor ta’siri kafolat emas.

01

Okeandagi uch daraja — qaysi o‘lchov?

NOAA CPC haftalik jadvalida 2026-yil 30-sentabr uchun Niño 3.4 harorat farqi +3,2 °C. Film bu qiymatni “uch daraja” deb yumaloqlaydi. 10-sentabr muhokamasi El-Ninyo kuchayayotganini tasdiqlaydi.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Bu butun okeanning harorati emas. Haftalik Niño 3.4 qiymati, mavsumiy ONI va kunlik rangli xarita bir xil mahsulot emas. Bu sahifa 7-oktabrda tekshirildi; keyingi NOAA muhokamasi 8-oktabrga belgilangan.

02

14 ta O‘zbekiston va 14 ming kilometr

Niño 3.4 kuzatuv hududi 5° shimol–5° janub va 170° g‘arb–120° g‘arb oralig‘ida. Sferik hisob: 6 174 329 km²; O‘zbekistonning 448 900 km² maydoniga bo‘lsak, taxminan 13,75 — yaxlitlab 14. Toshkentdan hudud markazigacha katta doira bo‘ylab 14 276 km.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

14 ta kontur kuzatuv qutisining maydonini ifodalaydi, butun qizigan suvni emas. Konturlar ko‘rgazma uchun ustma-ust. Yo‘l namlikning okeandan Toshkentgacha harakati emas; ikki joy orasidagi masofa.

03

Peru baliqchilari, “bolakay” va shamol

NOAA El-Ninyo nomini Peru baliqchilari va Rojdestvo atrofidagi iliq suv bilan bog‘laydi. Odatda passat shamollari iliq yuzaki suvni g‘arbga suradi. Shamollar susayganda iliq suv va ko‘tariluvchi havo markaziy-sharqiy Tinch okeaniga yoyiladi.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Kesim, baliq reaksiyasi va shamol chiziqlari — sxema va tasviriy talqin. Har bir voqea bir xil emas; bu tushuntirish aynan bir joydagi yomg‘ir sababini aniqlamaydi.

04

Bizga ta’siri — ehtimol, kafolat emas

Mariotti (2007) El-Ninyo davridagi janubi-g‘arbiy Markaziy Osiyo yog‘inlarini janubi-g‘arbdan kuchaygan namlik oqimi bilan bog‘laydi; bog‘liqlik ayniqsa kuz-bahorda kuchli. Gerlitz va hammualliflar (2019) sovuq mavsum ob-havosi va tropik hamda shimoliy omillarni tahlil qiladi.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Film O‘rta yer dengizi va Hind okeani tomondagi namlik yo‘llarini sxemada ko‘rsatadi. Har bir qish nam bo‘lishi yoki har bir joyda yog‘in ortishi kafolatlanmaydi. Bu 2026–27-yil uchun mahalliy ob-havo prognozi emas.

05

Bulut ekish va vaqtni ajratish

WMO bayonotiga ko‘ra bulut ekish mavjud bulutga ishlov beradi. Filmda 100 km radiusli doira o‘lcham namunasi sifatida taxminan 5 560 km ekvatorial kuzatuv hududi bilan solishtiriladi. NOAA 11-iyun 2026 kuni El-Ninyo Advisory chiqargan.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

100 km texnologiyaning universal chegarasi emas. Miqyos taqqoslash har bir yomg‘irga nima sabab bo‘lganini isbotlamaydi. E’lon sanasi harorat shu kuni birdan o‘zgarganini anglatmaydi. O‘zgidromet 26-mayda neytral holat va isish haqida yozgan.

06

Kalendar, rekord va sel ogohlantirishi

Kalendar NOAA haftalik Niño 3.4 qiymatlarining oy ichidagi o‘rtachasini ko‘rsatadi. Rekord grafik shu haftalik jadvalning 1981–2026 qatoriga tegishli. O‘zgidromet kuchli tog‘oldi yomg‘iri sel xavfini oshirishini ogohlantiradi.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

Grafik butun okean yoki ming yillik rekord emas. Oy o‘rtachalari rasmiy oylik indeks bilan aynan bir xil emas. Kelajak kataklaridagi savol belgisi — noma’lum. Sel joylari va yo‘llari sxema; bugungi sel ogohlantirishi yoki El-Ninyodan keladigan muqarrar falokat emas.

07

Xarita, tasvir va musiqa

Rangli okean: NOAA OISST v2.1 kunlik anomaliya, 15-yanvar–30-sentabr 2026, 0,25° katak; silliqlangan. Kuzatuv konturlari Natural Earth, globus fonlari NASA Blue Marble va NOAA ETOPO asosida. Engravyura personajlar va muqova loyiha uchun yaratilgan AI tasviriy talqinlar.

NIMANI ANGLAT­MAYDI?

OISST ranglari 1971–2000, haftalik termometr esa 1991–2020 bazaga nisbatan. Tasvirda animatsiya oraliq holatlarni interpolatsiya qiladi. AI tasvirlar o‘lchov yoki tarixiy surat emas. Musiqa: Investigations — Kevin MacLeod, CC BY 4.0; ovoz ostida pasaytirilgan va fade qilingan.

TASVIR VA HUQUQLAR

Materiallar haqida

Rangli okean: NOAA OISST v2.1 kunlik anomaliya, 15-yanvar–30-sentabr 2026, 0,25° katak; silliqlangan. Kuzatuv konturlari Natural Earth, globus fonlari NASA Blue Marble va NOAA ETOPO asosida. Engravyura personajlar va muqova loyiha uchun yaratilgan AI tasviriy talqinlar.

Investigations by Kevin MacLeod (incompetech.com). Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Musiqa

OCHIQ TAHRIRIYAT

Xato topdingizmi?

Xato topsangiz, aniq gap va manbasini yuboring. Tekshirib, tuzatish sanasini ko‘rsatamiz.

Instagram orqali yozing